"Iedereen kan een kinderboek schrijven, het is toch maar simpel?"
Dit is de grootste misvatting over kinderboeken. De waarheid? Kinderboeken zijn moeilijker dan volwassen boeken.
Waarom?
Je moet simpel schrijven zonder simplistisch te zijn
Je publiek is meedogenloos eerlijk – vervelen ze zich, leggen ze het weg
Je concurreert met iPads, games, en TikTok – je boek moet méér boeien
Je schrijft voor twee doelgroepen – het kind én de voorlezende ouder
Je moet op maat van de leeftijd schrijven – wat een 4-jarige begrijpt, begrijpt een 7-jarige allang
De Gouden Regel Van Kinderboeken
Schrijf nooit neer naar kinderen.
Kinderen voelen het als je ze dom vindt. Ze verdienen respect, authentieke emoties, en eerlijke verhalen – gewoon in taal die ze begrijpen.
Hoofdstuk 2: Leeftijdscategorieën En Ontwikkeling
Kinderboeken zijn geen één categorie. Het zijn er minstens zes.
1. Babyboeken (0-2 jaar)
Ontwikkeling:
Beperkte concentratiespanne (seconden tot minuten)
Leren door herhaling
Nog geen verhaalbesef
Zintuiglijke ontdekking
Kenmerken:
Tekst: Minimaal of geen tekst. Ritme, rijm, geluiden.
Focus: Visueel, tactiel (voelboeken, flapjesboeken)
Thema's: Herkenbare objecten (dieren, speelgoed), dagelijkse routine (eten, slapen)
Lengte: 1-3 woorden per pagina, maximaal 10-12 pagina's
Voorbeelden:
"Nijntje" van Dick Bruna
"Dag" van Tiny Fisscher (simpele herkenning)
"Kleine blauwe kiep" (voelboek)
2. Prentenboeken (2-5 jaar)
Ontwikkeling:
Beginnend verhaalbegrip
Concreet denken (geen abstractie)
Korte aandachtsspanne (5-15 minuten)
Magisch denken (alles is mogelijk)
Kenmerken:
Tekst: 200-600 woorden totaal
Focus: 50/50 tekst en beeld (beeld vertelt mee)
Structuur: Simpel: probleem → oplossing
Thema's: Emoties herkennen, vriendschap, angsten overwinnen, eerste ervaringen
Zinnen: Kort, helder, vaak herhalend
Voorbeelden:
"Kikker is verliefd" van Max Velthuijs
"Het verhaal van de kleine muis" van Guido van Genechten
"Gruffalo" van Julia Donaldson
Schrijftips:
Elk woord telt – schrap overtollig
Lees hardop, het moet vloeien
Herhaling geeft veiligheid
Eindigt met bevredigende oplossing
3. Voorleesverhalen (4-7 jaar)
Ontwikkeling:
Langer verhaal kunnen volgen
Beginnend begrijpen van oorzaak-gevolg
Nieuwsgierigheid naar de wereld
Empathie ontwikkelt zich
Kenmerken:
Tekst: 600-1500 woorden
Focus: Verhaal staat centraal, illustraties ondersteunen
Structuur: Begin-midden-eind duidelijk
Thema's: Avontuur, familie, vriendschap, moed
Zinnen: Iets langer, maar nog steeds toegankelijk
Voorbeelden:
"Pluk van de Petteflet" van Annie M.G. Schmidt
"Jip en Janneke" van Annie M.G. Schmidt
"Winnie de Poeh" van A.A. Milne
4. Beginnende Lezers (6-8 jaar) – AVI START t/m M3
Ontwikkeling:
Leren lezen (grote stap!)
Woorden herkennen
Zelfvertrouwen opbouwen
Trots op "zelf lezen"
Kenmerken:
Tekst: Afhankelijk van AVI-niveau (zie volgende sectie)
Focus: Leesbaarheid, korte zinnen, simpele woorden
Structuur: Heel duidelijk, voorspelbaar
Thema's: Herkenbare situaties (school, thuis, vrienden)
Lengte: 200-2000 woorden (afhankelijk van niveau)
Voorbeelden:
"Ik lees!" serie van Uitgeverij Zwijsen
"Zoek de kat" van Thea Beckman
"Dolfje Weerwolfje" (hogere AVI)
5. Middengroep (8-12 jaar) – AVI M4 en hoger
Ontwikkeling:
Vlotte lezers
Abstract denken begint
Complexere emoties
Identiteit vormen
Kenmerken:
Tekst: 10.000-40.000 woorden
Focus: Plot en personages
Structuur: Subplots mogelijk
Thema's: Avontuur, mysterie, vriendschap, eerste verliefdheid, familie-issues
Stijl: Gevarieerder vocabulaire, humor, spanning
Voorbeelden:
"Harry Potter" serie (begint hier)
"De Griezelbus" van Paul van Loon
"Kruistocht in Spijkerbroek" van Thea Beckman
6. Young Adult (12-18 jaar)
Ontwikkeling:
Volwassen leesniveau
Identiteitscrisis
Complexe emoties
Verlangen naar authenticiteit
Kenmerken:
Tekst: 50.000-90.000 woorden
Focus: Identiteit, morele keuzes
Structuur: Als volwassen boek
Thema's: Liefde, seksualiteit, verslaving, mentale gezondheid, sociale druk, dystopie
Stijl: Kan complex, donker, eerlijk zijn
Voorbeelden:
"The Fault in Our Stars" van John Green
"De Hongerspelen" van Suzanne Collins
"Dummie de Mummie" serie (lagere YA)