"Iedereen kan een kinderboek schrijven, het is toch maar simpel?"

Dit is de grootste misvatting over kinderboeken. De waarheid? Kinderboeken zijn moeilijker dan volwassen boeken.

Waarom?

  1. Je moet simpel schrijven zonder simplistisch te zijn

  2. Je publiek is meedogenloos eerlijk – vervelen ze zich, leggen ze het weg

  3. Je concurreert met iPads, games, en TikTok – je boek moet méér boeien

  4. Je schrijft voor twee doelgroepen – het kind én de voorlezende ouder

  5. Je moet op maat van de leeftijd schrijven – wat een 4-jarige begrijpt, begrijpt een 7-jarige allang

De Gouden Regel Van Kinderboeken

Schrijf nooit neer naar kinderen.

Kinderen voelen het als je ze dom vindt. Ze verdienen respect, authentieke emoties, en eerlijke verhalen – gewoon in taal die ze begrijpen.

Hoofdstuk 2: Leeftijdscategorieën En Ontwikkeling

Kinderboeken zijn geen één categorie. Het zijn er minstens zes.

1. Babyboeken (0-2 jaar)

Ontwikkeling:

  • Beperkte concentratiespanne (seconden tot minuten)

  • Leren door herhaling

  • Nog geen verhaalbesef

  • Zintuiglijke ontdekking

Kenmerken:

  • Tekst: Minimaal of geen tekst. Ritme, rijm, geluiden.

  • Focus: Visueel, tactiel (voelboeken, flapjesboeken)

  • Thema's: Herkenbare objecten (dieren, speelgoed), dagelijkse routine (eten, slapen)

  • Lengte: 1-3 woorden per pagina, maximaal 10-12 pagina's

Voorbeelden:

  • "Nijntje" van Dick Bruna

  • "Dag" van Tiny Fisscher (simpele herkenning)

  • "Kleine blauwe kiep" (voelboek)

2. Prentenboeken (2-5 jaar)

Ontwikkeling:

  • Beginnend verhaalbegrip

  • Concreet denken (geen abstractie)

  • Korte aandachtsspanne (5-15 minuten)

  • Magisch denken (alles is mogelijk)

Kenmerken:

  • Tekst: 200-600 woorden totaal

  • Focus: 50/50 tekst en beeld (beeld vertelt mee)

  • Structuur: Simpel: probleem → oplossing

  • Thema's: Emoties herkennen, vriendschap, angsten overwinnen, eerste ervaringen

  • Zinnen: Kort, helder, vaak herhalend

Voorbeelden:

  • "Kikker is verliefd" van Max Velthuijs

  • "Het verhaal van de kleine muis" van Guido van Genechten

  • "Gruffalo" van Julia Donaldson

Schrijftips:

  • Elk woord telt – schrap overtollig

  • Lees hardop, het moet vloeien

  • Herhaling geeft veiligheid

  • Eindigt met bevredigende oplossing

3. Voorleesverhalen (4-7 jaar)

Ontwikkeling:

  • Langer verhaal kunnen volgen

  • Beginnend begrijpen van oorzaak-gevolg

  • Nieuwsgierigheid naar de wereld

  • Empathie ontwikkelt zich

Kenmerken:

  • Tekst: 600-1500 woorden

  • Focus: Verhaal staat centraal, illustraties ondersteunen

  • Structuur: Begin-midden-eind duidelijk

  • Thema's: Avontuur, familie, vriendschap, moed

  • Zinnen: Iets langer, maar nog steeds toegankelijk

Voorbeelden:

  • "Pluk van de Petteflet" van Annie M.G. Schmidt

  • "Jip en Janneke" van Annie M.G. Schmidt

  • "Winnie de Poeh" van A.A. Milne

4. Beginnende Lezers (6-8 jaar) – AVI START t/m M3

Ontwikkeling:

  • Leren lezen (grote stap!)

  • Woorden herkennen

  • Zelfvertrouwen opbouwen

  • Trots op "zelf lezen"

Kenmerken:

  • Tekst: Afhankelijk van AVI-niveau (zie volgende sectie)

  • Focus: Leesbaarheid, korte zinnen, simpele woorden

  • Structuur: Heel duidelijk, voorspelbaar

  • Thema's: Herkenbare situaties (school, thuis, vrienden)

  • Lengte: 200-2000 woorden (afhankelijk van niveau)

Voorbeelden:

  • "Ik lees!" serie van Uitgeverij Zwijsen

  • "Zoek de kat" van Thea Beckman

  • "Dolfje Weerwolfje" (hogere AVI)

5. Middengroep (8-12 jaar) – AVI M4 en hoger

Ontwikkeling:

  • Vlotte lezers

  • Abstract denken begint

  • Complexere emoties

  • Identiteit vormen

Kenmerken:

  • Tekst: 10.000-40.000 woorden

  • Focus: Plot en personages

  • Structuur: Subplots mogelijk

  • Thema's: Avontuur, mysterie, vriendschap, eerste verliefdheid, familie-issues

  • Stijl: Gevarieerder vocabulaire, humor, spanning

Voorbeelden:

  • "Harry Potter" serie (begint hier)

  • "De Griezelbus" van Paul van Loon

  • "Kruistocht in Spijkerbroek" van Thea Beckman

6. Young Adult (12-18 jaar)

Ontwikkeling:

  • Volwassen leesniveau

  • Identiteitscrisis

  • Complexe emoties

  • Verlangen naar authenticiteit

Kenmerken:

  • Tekst: 50.000-90.000 woorden

  • Focus: Identiteit, morele keuzes

  • Structuur: Als volwassen boek

  • Thema's: Liefde, seksualiteit, verslaving, mentale gezondheid, sociale druk, dystopie

  • Stijl: Kan complex, donker, eerlijk zijn

Voorbeelden:

  • "The Fault in Our Stars" van John Green

  • "De Hongerspelen" van Suzanne Collins

  • "Dummie de Mummie" serie (lagere YA)